Najczęstsze pytania
Co znaczy „żuh” w logo?
To skrót, dzięki któremu łatwo zapamiętać, na czym polega nowopolski: ż, u, h, czyli trzy litery, którymi zastępujemy rz, ó i ch. Ż zamiast rz, u zamiast ó, h zamiast ch.
Czy ktoś mnie zrozumie?
Tak. Wymowa się nie zmienia, więc tekst po nowopolsku czyta się bez słownika, nawet jeśli ktoś widzi go pierwszy raz. Zwykle po kilku zdaniach oko przestaje zauważać różnicę.
Czy nie pomylą się słowa, które dziś różnią się tylko pisownią?
Kilka par zacznie się pisać tak samo, na przykład może i morze albo każę i karzę. W mowie brzmią identycznie i nikt ich nie myli, bo rozróżniamy je z kontekstu. Tak samo będzie w piśmie.
Co z pokrewnymi słowami, jak stół i stołu?
Pokrewieństwo nadal widać: stuł i stołu wyglądają tak, jak dziś dąb i dębu. Doroszewski zauważył już w 1935 r., że pisanie głud „nie naruszałoby samej zasady morfologicznego naogół pisania wyrazów”.
To dlaczego nie piszecie od razu „hlep” i „głut”?
Bo nie zapisujemy tego, jak głoska brzmi w sąsiedztwie innych. W słowie chleb na końcu słychać p, ale w chleba słychać b, więc piszemy b. Zmieniamy tylko litery, które zawsze brzmią tak samo jak inne. Doroszewski: „Nie miałby racji ten, ktoby powiedział: jeżeli mamy pisać głud, to piszmy już do końca zgodnie z wymową : głut. Jedno z drugiego nie wynika.”
Co z nazwami miast, imionami i nazwiskami?
Zostają bez zmian, tak jak wyrazy od nich pochodzące: Kraków, Rzeszów, Chorzów, Józef, Grzegorz, rzeszowski. Nazwy własne mają swoją historię i nie chcemy jej nikomu zmieniać.
Dlaczego zostają ś, ć, ł, ą i ę?
Bo nie dublują innych liter: ł brzmi inaczej niż l, a ą inaczej niż o. O tym, czy piszemy ś, czy si, decyduje prosta reguła: si przed samogłoską, ś w pozostałych miejscach. Niczego nie trzeba zapamiętywać, więc nie ma tu pułapek.
Czy wolno tak pisać? Gdzie?
Tak. Uchwały Rady Języka Polskiego nie są prawem, które obowiązuje obywateli, więc w wiadomościach, mailach, postach i własnych tekstach możesz pisać po nowopolsku. W szkole i na egzaminach oceniana jest pisownia według zasad Rady, więc tam pisz po staremu.
Przecież w gwarach słychać różnicę.
W niektórych gwarach i w wymowie części mieszkańców wschodniej Polski tak. Ogólnopolska pisownia nie oddaje jednak cech gwar, a w polszczyźnie ogólnej tej różnicy nie słychać.
Do kogo należy nowopolski?
Do nikogo. To otwarta zasada pisowni: może z niej korzystać każdy, bez zgody i bez opłat. Ta strona zbiera zasady i narzędzia. Nie jest związana z żadną partią, firmą ani instytucją.
Nie ma tu odpowiedzi na Twoje pytanie? Zajrzyj do zasad szczegółowych albo napisz: kontakt@nowypolski.pl.