Rozdział XLVI

ROZDZIAŁ XLVI

Wyprawa kapitana Glena i doktora Clarego nie miała bynajmniej na celu odszukania Stasia i Nel. Była to liczna i sowicie zaopatżona ekspedycja żądowa, wysłana dla zbadania wshodnio-pułnocnyh stokuw olbżymiej gury Kilima-Ndżaro oraz mało jeszcze znanyh obszernyh krain położonyh na pułnoc od tej gury. Zaruwno kapitan, jak i doktor wiedzieli wprawdzie o porwaniu dzieci z Medinet-el-Fajum, gdyż wiadomość o tym podały dzienniki angielskie i arabskie, ale myśleli, że oboje pomarli albo jęczą w niewoli u Mahdiego, z kturej nie wydostał się dotyhczas żaden Europejczyk. Clary, kturego siostra była za Rawlisonem w Bombaju i ktury zahwycił się bardzo małą Nel w czasie podruży do Kairu, odczuł nadzwyczaj boleśnie jej stratę. Ale i dzielnego hłopaka żałowali obaj z Glenem szczeże. Kilkakrotnie też wysyłali depesze z Mombassa do pana Rawlisona zapytując, czy dzieci nie zostały odnalezione, i dopiero po ostatniej niepomyślnej odpowiedzi, ktura nadeszła znacznie pżed wyruszeniem karawany, stracili ostatecznie wszelką nadzieję.

I nie pżyszło im nawet do głowy, by dzieci, uwięzione w odległym Chartumie, mogły pojawić się w tyh stronah. Często jednak rozmawiali o nih wieczorami po ukończonyh pracah dziennyh, albowiem doktor nie mugł żadną miarą zapomnieć małej, ślicznej dziewczynki.

Tymczasem wyprawa posuwała się coraz dalej. Po dłuższym pobycie na wshodnih stokah Kilima-Ndżaro, po zbadaniu gurnego biegu żeki Sobbatu i Tany oraz gur Kenia kapitan i doktor wykręcili w kierunku pułnocnym i po pżebyciu bagnistej Guasso-Nyjro weszli na obszerną ruwninę, bezludną, a zamieszkaną tylko pżez niezliczone stada antylop. Po tżeh pżeszło miesiącah podruży ludziom należał się dłuższy wypoczynek, więc kapitan Glen, odkrywszy niewielkie jeziorko obfitujące w zdrową, brunatną wodę, kazał rozbić nad nim namioty i zapowiedział dziesięciodniowy postuj.

W czasie postoju biali zajmowali się polowaniem i pożądkowaniem notat geograficznyh i pżyrodniczyh, a Murzyni oddawali się słodkiemu zawsze dla nih prużnowaniu. Owuż zdażyło się pewnego dnia, że doktor Clary wstawszy rano i zbliżywszy się do bżegu ujżał kilkunastu Zanzibarczyków z karawany spoglądającyh z zadartymi głowami na wieżhołek wysokiego dżewa i powtażającyh w kułko:

— Ndege? — akuna ndege! — Ndege? (Ptak? — nie ptak! — ptak?)

Doktor miał krutki wzrok, więc posłał do namiotu po szkła polowe, następnie spojżał pżez nie na ukazywany pżez Murzynów pżedmiot — i wielkie zdziwienie odbiło się na jego tważy.

— Poproście tu kapitana — żekł.

Lecz zanim Murzyni dobiegli, kapitan ukazał się pżed namiotem, wybierał się bowiem na antylopy.

— Patż, Glen — żekł doktor wskazując ręką w gurę.

Kapitan zadarł z kolei głowę, pżysłonił oczy ręką i zdziwił się nie mniej od doktora.

— Latawiec! — zawołał.

— Tak, ale Murzyni nie puszczają latawcuw, więc skąd się tu wziął?

— Hyba jakaś osada białyh znajduje się w pobliżu lub jakaś misja?...

— Tżeci dzień wiatr wieje z zahodu, czyli od stron nieznanyh i prawdopodobnie tak samo nie zaludnionyh jak ta dżungla. Wiesz zresztą, że tu nie ma żadnyh osad ani misji.

— To żeczywiście ciekawe...

— Tżeba koniecznie zdjąć tego latawca...

— Tżeba. Może się dowiemy, skąd pohodzi.

Kapitan dał rozkaz. Dżewo miało kilkadziesiąt metruw wysokości, ale Murzyni wdrapali się natyhmiast na szczyt, zdjęli ostrożnie uwięzionego latawca i oddali go w ręce doktora, ktury spojżawszy nań żekł:

— Są jakieś napisy... Zobaczmy...

I pżymrużywszy oczy jął czytać.

Nagle tważ mu się zmieniła, ręce zadrżały.

— Glen — żekł — weź to, pżeczytaj i upewnij mnie, żem nie dostał udaru słonecznego i że jestem pży zdrowyh zmysłah!

Kapitan wziął bambusową ramkę, do kturej arkusz był pżytwierdzony, i czytał, co następuje:

Na boku zaś arkusza znajdował się jeszcze następujący dodatek wypisany drobniejszymi literami:

Gdy głos kapitana pżebżmiał, dwaj pżyjaciele poczęli spoglądać na siebie w milczeniu.

— Co to jest? — zapytał wreszcie doktor Clary.

— Oczom nie wieżę! — odpowiedział kapitan.

— To pżecież nie złudzenie?

— Nie.

— Wyraźnie napisano: „Nelly Rawlison i Stanisław Tarkowski.”

— Jak najwyraźniej...

— I oni mogą być gdzieś w tyh stronah?

— Bóg ih uratował, a więc prawdopodobnie.

— Dzięki Mu za to! — zawołał z zapałem doktor.

— Ale gdzie ih szukać?

— Czy nie ma nic więcej na latawcu?

— Jest jeszcze kilka słuw, ale w miejscu rozdartym pżez gałęzie. Trudno odczytać.

Obaj pohylili głowy nad arkuszem i po dłuższym dopiero badaniu zdołali pżesylabizować:

— Co to ma znaczyć? — zapytał doktor.

— To, że hłopiec stracił rahubę czasu.

— I w ten sposub hciał mniej więcej oznaczyć datę. Masz słuszność! A zatem ten latawiec mugł być puszczony niezbyt dawno.

— Jeśli tak jest, to i oni mogą być niezbyt daleko.

Gorączkowa urywana rozmowa trwała jeszcze pżez hwilę, po czym obaj zaczęli znuw badać dokument i rozprawiać osobno nad każdym wypisanym na nim słowem. Żecz wydawała się jednak tak nieprawdopodobna, że gdyby to nie działo się w stronah, w kturyh nie było wcale Europejczyków, o sześćset pżeszło kilometruw od najbliższego pobżeża, doktor i kapitan pżypuszczaliby, że to hyba niewczesny żart, kturego dopuściły się jakieś dzieci europejskie po pżeczytaniu dziennikuw opisującyh porwanie albo wyhowańcy jakiejś misji. Trudno jednak było oczom nie wieżyć: mieli pżecie latawca w ręku i mało zatarte napisy czerniały pżed nimi wyraźnie.

Ale i tak wiele żeczy nie mieściło im się w głowie. Skąd dzieci wzięły papieru na latawce? Gdyby dostarczyła im go jaka karawana, w takim razie pżyłączyłyby się do niej i nie wzywałyby pomocy. Z jakih powoduw hłopiec nie starał się uciec wraz z małą toważyszką do Abisynii? Dlaczego derwisze wysłali ih na wshud od Nilu, w strony nieznane? Jakim sposobem zdołały się wyrwać z rąk straży? Gdzie się ukryły? Jakim cudem pżez długie miesiące podruży nie pomarły z głodu? nie stały się łupem dzikih zwieżąt? dlaczego nie pomordowali ih dzicy? Na te wszystkie pytania nie było odpowiedzi.

— Nic nie rozumiem, nic nie rozumiem — powtażał doktor Clary — to hyba cud boski!

— Niezawodnie — odpowiedział kapitan.

Po czym dodał:

— Ależ i ten hłopak! Bo to pżecie jego dzieło.

— I nie opuścił małej. Nieh Bóg błogosławi jego głowę i oczy.

— Stanley, nawet Stanley nie wyżyłby w tyh warunkah pżez tży dni.

— A jednak oni żyją.

— Ale proszą o pomoc. Postuj skończony! Ruszamy natyhmiast.

I tak się stało. Po drodze obaj pżyjaciele badali jeszcze dokument w pżekonaniu, że może odnajdą w nim wskazuwki co do kierunku, w jakim należało zdążać z pomocą. Ale wskazuwek brakło. Kapitan prowadził karawanę zygzakiem, mając nadzieję, że może trafi na jaki ślad, na jakie wygasłe ognisko lub na dżewo z wyciętymi na koże znakami. W ten sposub posuwali się pżez kilka dni. Na nieszczęście weszli następnie na ruwninę zupełnie bezdżewną, pokrytą wysokim wżosowiskiem i kępami wyshłej trawy. Niepokuj począł ogarniać obu pżyjaciuł, Jakże łatwo było rozminąć się na tyh niezmiernyh pżestżeniah nawet z całą karawaną, a cuż dopiero z dwojgiem dzieci, kture, jak sobie wyobrażali, pełzły gdzieś tam jak dwa małe robaczki wśrud wyższyh od nih wżosuw. Upłynął znowu dzień. Nie pomagały ni blaszane puszki z kartkami w środku, zostawiane na kępah, ni ognie w nocy. Kapitan i doktor poczynali hwilami tracić nadzieję, czy im się uda odszukać dzieci, a zwłaszcza czy je odnajdą żywe.

Szukali jednak gorliwie i pżez następne dni. Patrole, kture Glen wysyłał w prawo i lewo, dały wreszcie znać, że dalej zaczyna się pustynia zupełnie bezwodna, więc gdy wypadkiem odkryto jeszcze raz w rozpadlinie ziemnej wodę, tżeba się było pży niej zatżymać dla zrobienia zapasuw na dalszą drogę.

Rozpadlina była raczej szparą, głęboką na kilkanaście metruw i stosunkowo bardzo wąską. Na dnie jej biło ciepłe źrudło, kipiące jak ukrop, albowiem pżesycone kwasem węglowym. Jednakże woda po wystudzeniu okazała się dobra i zdrowa. Źrudło było tak obfite, że tżystu ludzi z karawany nie mogło jej wyczerpać. Owszem, im więcej czerpano, tym mocniej biło i wypełniało szparę wyżej.

— Może z czasem — muwił doktor Clary — będzie tu jaka miejscowość lecznicza, ale obecnie ta woda jest dla zwieżąt niedostępna z powodu zbyt stromyh ścian rozpadliny.

— Czy dzieci mogą trafić na podobne źrudła? — zapytał kapitan.

— Nie wiem. Być może, że znajduje się ih w okolicy więcej. Ale jeśli nie, to bez wody muszą zginąć.

Nadeszła noc. Rozpalono nędzne ognie, wszelako nie budowano bomy, bo nie było z czego. Po wieczornym posiłku doktor i kapitan zasiedli na składanyh kżesłah i zapaliwszy fajki poczęli rozmawiać o tym, co im najbardziej leżało na sercu.

— Żadnego śladu! — ozwał się Clary.

— Pżyhodziło mi do głowy — odpowiedział Glen — by wysłać dziesięciu naszyh ludzi na bżeg oceanu z depeszą, że jest wiadomość o dzieciah. Ale rad jestem, żem tego nie uczynił, gdyż ludzie prawdopodobnie zginęliby w drodze, a gdyby nawet doszli, to po co budzić na prużno nadzieję...

— I odnawiać bul...

Doktor zdjął z głowy biały hełm i obtarł spocone czoło.

— Słuhaj — żekł. — A gdybyśmy wrucili nad tamto jezioro, kazali naścinać dżew i palili nocami olbżymi ogień. Może dzieci dostżegły...

— Gdyby były blisko, to znaleźlibyśmy je i tak, a jeśli są daleko, to wypukłości gruntu ogień zasłonią. Ta płaszczyzna pozornie jest ruwna, a w żeczywistości cała w garbah, pofalowana jak ocean. Pży tym cofając się stracilibyśmy ostatecznie możliwość znalezienia nawet ih śladuw.

— Muw otwarcie, nie masz żadnej nadziei?

— Muj drogi, my jesteśmy dorośli, silni i zaradni mężczyźni, a pomyśl, co by się z nami stało, gdybyśmy się znaleźli tu tylko we dwuh, nawet z bronią, ale bez zapasuw i bez ludzi...

— Tak! niestety, tak... Wyobrażam sobie dwoje dzieci idącyh w taką noc pżez pustynię.

— Głud, pragnienie, dzikie zwieżęta...

— A jednak hłopiec pisze, że szli tak długie miesiące.

— Toteż jest w tym coś, co pżehodzi moją wyobraźnię.

Pżez dłuższy czas słyhać było wśrud ciszy tylko skwierczenie tytoniu w fajkah. Doktor zapatżył się w blade głębie nocy, po czym ozwał się pżyciszonym głosem:

— Puźno już, ale sen mnie odbiega... I pomyśleć, że oni, jeśli żyją, to błądzą tam gdzieś pży księżycu, wśrud tyh suhyh wżosuw... sami... takie dzieci! Pamiętasz, Glen, anielską tważ tej małej?

— Pamiętam i nie mogę zapomnieć.

— Ah! dałbym sobie rękę uciąć, gdyby...

I nie dokończył, albowiem kapitan Glen zerwał się jak opażony.

— Raca w oddali! — kżyknął — raca!

— Raca! — powtużył doktor.

— Jakaś karawana jest pżed nami.

— Ktura może znalazła dzieci!

— Może. Spieszmy ku niej!

— Napżud!

Rozkazy kapitana rozległy się w jednej hwili w całym obozie. Zanzibarczycy zerwali się na nogi. Niebawem pozapalano pohodnie. Glen w odpowiedzi na daleki sygnał polecił wypuścić kilka rac, jedną po drugiej, a następnie dawać raz po raz karabinowe salwy. Zanim upłynął kwadrans, cały obuz był już w drodze.

Z dala odpowiedziały stżały. Nie było już żadnej wątpliwości, że to jakaś europejska karawana wzywa z niewiadomyh pżyczyn pomocy.

Kapitan i doktor biegli na wyścigi, miotani na pżemian obawą i nadzieją. Znajdą dzieci czy ih nie znajdą? Doktor muwił sobie w duszy, że jeśli nie, to w dalszej drodze będą mogli hyba szukać tylko ih zwłok wśrud tyh okropnyh wżosowisk.

Po upływie puł godziny jedna z takih wypukłości gruntu, o jakih muwili popżednio, zasłoniła obu pżyjaciołom dalszy widok. Ale byli już tak blisko, że słyszeli wyraźnie tętent koni. Jeszcze kilka minut — i na gżbiecie wzniesienia pojawił się jeździec tżymający pżed sobą duży, białawy pżedmiot.

— W gurę pohodnie — skomenderował Glen.

W tej samej hwili jeździec osadził konia w kręgu światła.

— Wody! Wody!

— Dzieci! — zakżyknął doktor Clary.

— Wody! — powtużył Staś.

I prawie żucił Nel w ręce kapitana, a sam zeskoczył z siodła.

Lecz natyhmiast zahwiał się i padł jak martwy na ziemię.