Przedwiośnie on nowypolski.pl

Rodowud

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Pżedwiośnie

Panu Konradowi Czarnockiemu

w pżyjaznym upominku ofiarowuje ten utwur

autor

Rodowud

Nie hodzi tutaj — u kaduka! — o herb ani o szeregi pżodkuw podgolonyh, z sarmackimi wąsami i pży karabelah — ani wydekoltowane prababki w fiokah. Ojciec i matka — otuż i cały rodowud, jak to jest u nas, w dziejah nowoczesnyh ludzi bez wczoraj. Z konieczności wzmianka o jednym dziadku, z musu notatka o jednym jedynym pradziadku. Hcemy uszanować nasyconą do pełna duhem i upodobaniem semickim awersję ludzi nowoczesnyh do obciążania sobie pamięci wiadomościami, w kturym kościele czy na jakim cmentażu dany dziadek spoczywa.

Część pierwsza — Szklane domy

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Część pierwsza — Szklane domy

Czaruś dostał był właśnie promocję z klasy czwartej do piątej i skończył czternasty rok życia, gdy Seweryna Barykę jako oficera zapasowego powołano do wojska. — Wojna wybuhła. — Szybko, w ciągu paru dni, idylla rodzinna została zdruzgotana. Cezary znalazł się sam z matką w osierociałym mieszkaniu. Gdy odprowadzał ojca na statek wojenny odhodzący do Astrachania, nie czuł żadnego zgoła żalu. Nowość! Zajmowały go tysiące szczegułuw, drobiazguw, dat, nazwisk, cyfr, związanyh z pżebraniem się ojca w mundur oficerski. Pakował walizkę, świetną walizkę ojcowską z grubej, żułtej skury, z metalowym okuciem, z wyciśniętym inicjałem i mnustwem wewnątż tajemniczyh pżegrudek. Nie podzielał i nie rozumiał zupełnie płaczu i spazmuw matki, desperującej od świtu do nocy. Dopiero gdy ojciec w gronie innyh oficeruw został na pokładzie, a on sam z matką na bżegu, i kładkę z hałasem odephnięto, Cezarek doznał napadu pżerażenia, jakiego jeszcze nigdy w życiu nie doświadczył. Pod naciskiem tego uczucia wyciągnął ręce i począł kżyczeć jak istny dzieciak. Lecz znaki uspakajające, kture kreśliły w powietżu białe ręce ojcowskie, uciszyły go tak nagle, jak nagle pżyszła ta ślepa boleść dziecięca. Pżecie to na krutko! Istne manewry! Wojna nie będzie trwała długo. Jakieś tam parę tygodni. Może miesiąc. Najwyżej dwa. Wał rosyjski pżesunie się po polah wroguw, zmiażdży pżeszkody jak marhew czy kukurydzę i wszystko wruci do normy. Tak muwili wszyscy i taką też opinię w spadku po ojcu odjeżdżającym otżymał Cezary.

Część druga — Nawłoć (1/2)

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Część druga — Nawłoć

Dotarłszy do najrdzenniejszej Polski, bo do stolicy — Warszawy — ani po drodze, ani w tym mieście Cezary Baryka nie znalazł szklanyh domuw. Nie śmiał o nie nawet nikogo zapytać. Zrozumiał, że zmarły ojciec boleśnie zeń pżede śmiercią zażartował sobie. Jednak — być może pod wpływem tej tak naiwnej legendy, a być może pod wpływem głuwnego jej bohatera, „kuzyna Baryki”, Cezary postanowił wstąpić na medycynę w Warszawie. Nie miał swyh bakińskih papieruw, lecz po egzaminie dość pobieżnym został pżyjęty i począł hodzić na wykłady. Z zapałem krajał truposze, uczył się osteologii, hemii, botaniki itp. Zawarł nowe znajomości z „Polakami” i dość sobie w tyh nowyh ludziah podobał, hoć go nieraz swą „nieszczerością” ranili. Pod względem materialnym wiele mu pomugł znajomy ojca nieboszczyka, pan Szymon Gajowiec, bardzo wysoki użędnik w nowo kreowanym Ministerium Skarbu, dał mu bowiem nieetatową posadę w swym biuże i nastręczył bardzo kożystne lekcje języka rosyjskiego w sferah wyższej oficerii, pohodzącej z „Galicji”. Uw pan Gajowiec szczegulnie rozpytywał się o matkę Cezarego, kturą znał był bardzo dawno w mieście Siedlcach. Po wielekroć kazał sobie powtażać o niej wszelkie szczeguły, wszystkie perypetie jej niedoli i śmierci.

Część druga — Nawłoć (2/2)

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Prubowała nieraz pżełożyć, pżetłumaczyć na muzykę bżmienie jego głosu radosne albo posępne i nieraz grała coś samej sobie, czego nikt nie mugł zrozumieć. Słyszała go w rozmaityh utworah muzycznyh, kture odtważała, albo zatracała go w muzyce i musiała odszukiwać. Wołały na nią wuwczas pżedziwne głosy muzyczne, prowadziły ją na niedosięgłe wyżyny i tam gdzieś, na wysokościah, pżejmowały serce głębokim wzruszeniem. Udeżenie w materialny klawisz otwierało jakby błam wielki w błękitnej hmuże. Wpływała w zaświat i niosły ją objęcia obłokuw ścierając z jej tważy samotnyh łez potoki.

Część tżecia — Wiatr od wshodu

Mon, 01 Jan 0001 00:00:00 +0000

Część tżecia — Wiatr od wshodu

Powruciwszy do Warszawy Cezary Baryka zapisał się znowu na swą medycynę i zamieszkał, a raczej „wmieszkał się” do pokoju jednego z koleguw, niejakiego Buławnika. Ten Buławnik był progenitury szynkarskiej czy małomiasteczkowo-paskarskiej, wskutek czego zawsze „śmierdział pieniędzmi”. Mieszkał zaś w dzielnicy oddalonej, już zgoła żydowskiej, pży ulicy Miłej, w domu ponurym, obdartym z tynku, o shodah tak brudnyh, ścianah wejścia zakopconyh czadem lamp gazowyh tak dalece, że, zaiste, tżeba było anielskiej dobrotliwości serca, ażeby patżeć na te ściany i shody bez zgżytania zębami. Pokuj był na tżecim piętże odrapanej rudery. Popżez mieszkanie staryh pań, kturyh było dużo, a jakihś smrodliwyh i rozkudłanyh, whodziło się do pokoju Buławnika. Od razu żucało się w oczy, że w rogu zacieka tudzież jakoś niewłaściwie pahnie spod podłogi. Na uczynione w tym pżedmiocie zapytanie miejscowemu strużowi, „ewentualnie” dozorcy, Cezary otżymał rezolucję: